Depo Travay ak Dwa yo nan Kominote Ayisyen an
Aprann kijan pou w kalkile ak resevwa tout kòb yo dwe ba ou lè yo renvwe ou nan travay la. Konprann dwa ou yo ak kalè yo nan depo travay la.
Depo travay la se moman an ki fini kontra travay la ant anplwaye a ak konpayi an. Se yon bagay ki enpòtan anpil pou w konnen dwa ou yo nan pwosesis sa a pou w ka garanti ou ap resevwa tout kòb yo dwe ba ou a kòrèktèman.
Chak kalite renvwa gen dwa ki diferan, epi kalè kòb yo ka sanble konplike. Lè w konprann règ sa yo, sa ka evite ou pèdi kòb ak garanti ou ap resevwa egzaktèman sa lalwa mande a.
Kisa depo travay la ye
Depo travay la se lè yo kase relasyon travay la ofisyèlman. Sa ka rive lè patwon an deside, lè anplwaye a vle, oswa lè yo fè yon akò ansanm.
Pwosesis la gen kèk kòb travay yo dwe peye. Total la depann sou konbyen tan ou te travay, salè ou, ki jan yo renvwe ou ak lòt faktè espesifik yo.
Kalite depo kontra yo
Gen diferan kalite depo, chak youn ak dwa espesifik yo:
- Renvwa san rezon grav: Yo renvwe anplwaye a san okenn rezon grav
- Renvwa ak rezon grav: Yo renvwe moun nan paske li fè yon bagay grav
- Mande pou yo renvwe ou: Anplwaye a mande pou yo kite l ale
- Depo endirèk: Anplwaye a kase kontra a paske konpayi an fè yon bagay grav
- Akò: Yon nouvo jan yo kreye nan Refòm Travay 2017 la
- Fen kontra ak dat: Lè kontra tanporè a rive nan fen li natirèlman
Dwa travayè yo
Dwa yo chanje selon ki jan yo renvwe ou. Nan renvwa san rezon grav, anplwaye a gen dwa sou tout kòb yo. Nan mande pou renvwa, kèk dwa yo pèdi.
Rezon grav la se kalite ki bay travayè a pi piti dwa. Men akò a pèmèt ou jwenn 50% nan amendd FGTS (fon severans) ak preyavi a.
Kòb depo yo ki obligatwa
Kòb depo yo se valè yo konpayi an dwe peye lè yo renvwe yon moun. Chak kòb gen règ espesifik pou kalè ak delè.
Rès salè a
Rès salè a koresponn ak jou yo ou te travay nan mwa yo renvwe ou a. Yo kalkile l lè yo divize salè a pa 30 jou epi miltipliye pa jou yo ou vrèman te travay.
Egzanp: Salè R$ 3.000, travay 15 jou → R$ 3.000 ÷ 30 × 15 = R$ 1.500
Kòb sa a yo dwe bay nan tout kalite depo. Kalè a gen ladan li sèlman jou yo ou te travay nan mwa a.
Preyavi endemnize
Preyavi a garanti tan pou travayè a ak konpayi an òganize yo pou fen kontra a. Li ka travay (anplwaye a kontinye travay) oswa endemnize (konpayi an peye san travay).
Delè minimòm nan se 30 jou, ak 3 jou de plus pou chak ane konplè sèvis nan konpayi an. Maksimòm nan se 90 jou.
Egzanp: 3 ane nan konpayi an → 30 + (3 × 3) = 39 jou preyavi
Gen dwa: Renvwa san rezon grav ak depo endirèk Pa gen dwa: Mande pou renvwa ak rezon grav Akò: 50% nan valè a
13èm salè pwopòsyonèl
13èm salè pwopòsyonèl la konsidere mwa yo ou te travay nan ane depo a. Chak mwa ak 15 oswa plis jou travay yo konte kòm yon mwa konplè.
Kalè a se: (salè ÷ 12) × mwa yo ou te travay
Egzanp: Salè R$ 2.400, 8 mwa travay → (R$ 2.400 ÷ 12) × 8 = R$ 1.600
Gen dwa: Tout kalite depo, eksepte rezon grav pou kèk motif espesifik
Vakans pwopòsyonèl ak ki vin echèy yo
Vakans ki vin echèy yo se peryòd ki konplè yo ou pa t ankò pran. Vakans pwopòsyonèl yo refere a peryòd k ap kouri an.
Vakans ki vin echèy: Valè konplè salè a + 1/3 konstitisyonèl Vakans pwopòsyonèl: (Salè + 1/3) ÷ 12 × mwa yo ou te travay
Egzanp: Salè R$ 3.000, 10 mwa nan peryòd kounya an
Vakans pwopòsyonèl: (R$ 3.000 + R$ 1.000) ÷ 12 × 10 = R$ 3.333
Kijan pou kalkile chak kòb
Fòmil kalè yo ak detay
Sèvi ak fòmil sa yo pou kalkile kòb depo ou yo:
| Kòb | Fòmil | Obsèvasyon |
|---|---|---|
| Rès salè | (Salè ÷ 30) × jou yo ou te travay | Toujou yo dwe bay li |
| Preyavi | Salè × jou preyavi ÷ 30 | 30 + 3 jou pou chak ane |
| 13èm pwopòsyonèl | (Salè ÷ 12) × mwa yo | 15+ jou = yon mwa konplè |
| Vakans pwopòsyonèl | (Salè + 1/3) ÷ 12 × mwa yo | Peryòd k ap kouri an |
Egzanp pratik selon sitiyasyon
Sitiyasyon 1: Renvwa san rezon grav
- Salè: R$ 4.000
- Tan nan konpayi an: 2 ane ak 4 mwa
- Jou yo ou te travay nan mwa a: 20 jou
- Mwa yo nan peryòd k ap kouri an: 9 mwa
Kalè yo:
- Rès: (R$ 4.000 ÷ 30) × 20 = R$ 2.667
- Preyavi: R$ 4.000 × (30 + 6) ÷ 30 = R$ 4.800
- 13èm pwopòsyonèl: (R$ 4.000 ÷ 12) × 9 = R$ 3.000
- Vakans pwopòsyonèl: (R$ 4.000 + R$ 1.333) ÷ 12 × 9 = R$ 4.000
- Total: R$ 14.467 + FGTS + amendd 40%
Sitiyasyon 2: Mande pou renvwa
- Menm anplwaye a nan egzanp ki anwo an
- Pèdi: Preyavi, amendd FGTS
- Kenbe: Rès, 13èm, vakans
- Total: R$ 9.667 + retire nan FGTS
Delè pou peman
Konpayi an gen 10 jou konte yo pou yo peye kòb depo yo, yo kòmanse konte depi dat kontra a fini an.
Amendd pou reta
Lè yo fè reta nan peman an, gen yon amendd ki egal ak salè anplwaye a. Amendd sa a separe ak kòb depo yo.
Delè a pa chanje pa rapò ak ki kalite depo li ye. Menm nan akò oswa mande pou renvwa, limit la se 10 jou.
Dokiman obligatwa yo
Nan depo a, konpayi an dwe bay:
- Papye Depo Kontra Travay la (TRCT)
- Kle FGTS pou retire kòb
- Gid asirans chomaj (lè sa aplikab)
- Kànèt Travay ki byen make kòm fini
- Egzamen depo
Kalkilatè depo sou entènèt
Pou simplifiyen kalè ou yo, sèvi ak kalkilatè depo travay nou an. Zouti a konsidere tout varyab yo ak bay valè egzak chak kòb.
Avantaj kalkilatè a
Kalkilatè a otomatikman fè kalè konplike yo ak diminye erè yo. Ou sèlman bezwen mete enfòmasyon debaz yo kòm salè, tan nan konpayi an ak ki kalite depo li ye.
Rezilta a montre chak kòb ak detay, sa ki fè li pi fasil pou w verifye ak valè konpayi an peye a. Ou kapab tou simile diferan senayo.
Kijan pou sèvi ak li
Ale nan kalkilatè a epi ranpli:
- Salè chak mwa
- Dat yo te pran ou
- Dat yo renvwe ou
- Ki kalite depo
- Jou yo ou te travay nan mwa a
Sistèm nan otomatikman kalkile preyavi, 13èm salè, vakans ak lòt kòb ki aplikab nan ka ou an.
Kesyon yo Moun Yo Poze Souvan
Èske m ka retire FGTS nan nenpòt kalite depo?
Ou ka sèlman retire FGTS nan renvwa san rezon grav, depo endirèk ak akò (50% nan balans lan). Nan mande pou renvwa ak rezon grav, FGTS la rete bloke jouk retrèt oswa lòt kondisyon legal yo.
Kijan diskont INSS (sekirite sosyal) ak IR (taks revenus) yo fonksyone nan depo a?
Kòb depo yo gen diskont INSS lè gen prestasyon sèvis (rès salè, preyavi yo te travay). Vakans ak 13èm gen taksasyon espesifik. IR a afekte selon tablo pwogresif la, yo konsidere chak kòb separèman.
Kisa k rive si konpayi an pa peye nan tan?
Konpayi an ki fè reta nan peman dwe peye amendd ki egal ak salè anplwaye a. Travayè a ka chèche sendika a oswa pòte aksyon travay pou mande valè yo ki an reta.
Èske m ka negosye kòb depo yo?
Kòb depo yo se dwa lalwa garanti epi yo pa ka negosye yo pou pi piti. Konpayi an ka peye valè ki pi gwo, men jamè pi piti pase minimòm legal la. Nenpòt akò dwe omologe selon règ travay yo.
Konbyen tan m gen pou m konteste depo a?
Travayè a gen 2 ane apre depo a pou li pòte aksyon travay pou konteste valè yo oswa chèche kòb yo pa t peye. Sa se delè preskrisyon an pou dwa travay ki soti nan depo a.
Èske preyavi a ogmante tan pou kalkile lòt kòb yo?
Wi, preyavi endemnize a pwojete kontra a nan lavni, li ogmante tan sèvis la pou kalkile vakans pwopòsyonèl ak 13èm salè. Sa ka fè anplwaye a konplète yon mwa de plus pou kòb sa yo.
Èske anplwaye nan peryòd eseye gen dwa sou menm kòb yo?
Kontra eseye a swiv menm règ CLT (lalwa travay) yo. Nan renvwa san rezon grav, anplwaye a gen dwa sou kòb pwopòsyonèl yo. Men, pa gen amendd 40% nan FGTS ni preyavi si yo renvwe l anvan fen delè yo te etabli an.