Kalkil depo travay yo ak dwa travayè yo nan Brezil
Aprann kijan pou kalkile depo travay yo nan Brezil. Konprann dwa ou yo ak jan pou resevwa tout kòb ki rete pou ou yo.
Depo travay la se yon moman enpòtan nan relasyon k ap gen ant yon moun ak travay li a ki ba travayè a dwa espesyal. Konprann kijan pou kalkile kòb depo yo kòrèkteman enpòtan anpil pou asire w ap resevwa tout kòb ki rete pou ou yo.
Chak kalite renvwa bay dwa ki diferan, ak valè ki ka varie anpil. Yon travayè ki gen salè R$ 3.500,00 ak 2 ane nan konpani an ka resevwa depi R$ 2.900,00 (lè l mande pou l kite travay la) rive nan R$ 14.800,00 (lè yo renvwa l san rezon).
Sa ki depo travay la
Depo travay la se lè kontra travay ki ant travayè a ak patwon an fini. Pwosesis sa a mande yo peye plizyè kòb depo ki chanje selon jan moun nan kite travay la.
Valè final depo travay la depann sou bagay yo tankou konbyen tan ou te pase nan travay la, salè w, vakans ki pa peye yo ak rezon yo renvwa w.
Kalite depo yo
Gen kat kalite prensipal depo nan Brezil:
- Renvwa san rezon: patwon an renvwa travayè a
- Mande pou kite: travayè a mande pou l kite travay la
- Renvwa ak rezon: travayè a fè yon gwo erè
- Akò travay: de pati yo dakò ansanm (Lwa 13.467/2017)
Dwa travayè a
Dwa yo chanje selon kalite depo a, men gen kèk ki toujou rete:
- Salè ki rete pou jou yo travayè a te travay yo
- Vakans ki gen pou peye yo (si gen)
- 13yèm salè pwopòsyonèl selon mwa yo travayè a te travay yo
Lòt dwa yo depann sou jan yo kite travay la, tankou avèti davans, penalite FGTS (fon retrè) ak asirans chomaj.
Kòb depo obligatè yo
Salè ki rete a
Salè ki rete a koresponn ak jou yo travayè a te rèlman travay nan mwa depo a. Kalkil la pwopòsyonèl:
Egzanp: Salè R$ 3.000,00 ÷ 30 jou = R$ 100,00 chak jou. Lè w travay 15 jou = R$ 1.500,00
Pou salè k ap varie yo, yo konsidere mwayèn 12 dènye mwa yo oswa peryòd yo te travay la, si li pi piti.
Vakans ak 13yèm pwopòsyonèl
Vakans pwopòsyonèl yo kalkile yo lè yo konsidere mwa yo travayè a te travay nan peryòd akizisyon aktyèl la. Chak mwa konplè bay dwa a 1/12 pòsyon nan vakans yo.
13yèm salè pwopòsyonèl la swiv menm règ la: 1/12 pou chak mwa yo travay nan ane a. Peryòd ki pi plis pase 15 jou yo konte kòm yon mwa konplè.
Egzanp: Lè w travay 8 mwa = 8/12 nan vakans + 1/3 konstitisyonèl + 8/12 nan 13yèm salè a
FGTS (fon retrè) ak penalite
Balans FGTS la toujou rete pou travayè a. Nan renvwa san rezon, gen dwa a penalite 40% sou tout balans yo te depo pandan kontra a.
Penalite a tonbe sou tout depo yo: salè, 13yèm, vakans ak èdtan ekstrawòdinè. Li se yonn nan valè ki pi enpòtan nan depo a.
Avèti davans
Avèti davans lan ka travay oswa endemnize, ak yon dire minimòm 30 jou. Pou kontra ki pi wo pase 1 ane, yo ajoute 3 jou pou chak ane yo travay, limite nan 90 jou antotal.
Egzanp: 3 ane nan konpani an = 30 jou + 9 jou ekstrawòdinè = 39 jou avèti davans
Kalkil selon kalite renvwa
Renvwa san rezon
Nan renvwa san rezon, travayè a gen dwa a tout kòb depo yo:
| Kòb | Kalkil |
|---|---|
| Salè ki rete | Jou yo travay nan mwa a |
| Avèti davans | Salè konplè peryòd la |
| Vakans pwopòsyonèl | Mwa yo travay ÷ 12 + 1/3 |
| 13yèm pwopòsyonèl | Mwa yo travay ÷ 12 |
| Penalite FGTS | 40% nan balans total la |
Mande pou kite
Nan mande pou kite, travayè a pa resevwa:
- Avèti davans endemnize
- Penalite 40% nan FGTS la
- Asirans chomaj
Li kenbe dwa a salè ki rete, vakans ki gen ak pwopòsyonèl yo, ak 13yèm pwopòsyonèl.
Akò travay
Nan akò CLT (labor law) la (atik 484-A), travayè a resevwa 50% nan valè yo nan renvwa san rezon:
- 50% nan avèti davans lan
- 20% nan penalite FGTS la (mwatye nan 40% yo)
- Li ka retire rive 80% nan FGTS la
- Li pa gen dwa a asirans chomaj
Delè pou peye yo
Delè yo pou peye yo varie selon avèti davans lan:
- Avèti davans yo travay: rive nan 1ye jou travay apre li fini
- Avèti davans endemnize: rive nan 10yèm jou konte apre yo notifye
Lè yo pa respekte delè yo sa a kreye penalite ki egal ak salè travayè a, selon atik 477 nan CLT (labor law) la.
Egzanp pratik konplè
Konsidere yon travayè ak karakteristik sa yo:
- Salè: R$ 4.000,00
- Tan nan konpani an: 2 ane ak 3 mwa
- Renvwa: san rezon nan 15/03/2024
- Jou yo travay nan mès: 15 jou
Kalkil kòb yo:
| Kòb | Valè |
|---|---|
| Salè ki rete (15 jou) | R$ 2.000,00 |
| Avèti davans (36 jou) | R$ 4.800,00 |
| Vakans pwopòsyonèl (3/12 + 1/3) | R$ 1.333,33 |
| 13yèm pwopòsyonèl (3/12) | R$ 1.000,00 |
| Total brit | R$ 9.133,33 |
Ajoute penalite 40% nan FGTS la sou balans total ki akimile a. Pou egzanp sa a, lè nou estime R$ 15.000,00 nan balans: R$ 6.000,00.
Total depo a: anviwon R$ 15.133,33 (anvan yo retire INSS (social security) ak IRPF (income tax)).
Itilize kalkilatè depo travay nou an pou jwenn kalkil egzak la ak tout depo ki aplike yo.
Dokiman ki nesesè yo
Pou omologasyon ak peye depo a, dokiman sa yo nesesè:
- CTPS (Kat Travay)
- TRCT (Tèm Depo Kontra Travay)
- Kle koneksyon sosyal yo pou retire FGTS la
- Egzamen medikal depo
- Prèv moun ki depann yo (si gen)
Omologasyon nan sendika a obligatè pou kontra ki depase 1 ane, eksèp si konpani an gen sètifika dijital.
Kesyon ki Poze Souvan yo
Kilè mwen ka retire FGTS nan depo a?
Ou ka retire FGTS la tout de suite nan renvwa san rezon, akò travay (80% nan balans lan) ak fen kontra ak delè detèmine. Nan mande pou kite, retirada a sèlman yo ouvri apre 3 ane san depo.
Konpani an ka dedwi avèti davans ki pa travay la?
Wi. Si ou mande pou kite epi ou pa respekte avèti davans 30 jou yo, konpani an ka dedwi valè sa a nan kòb depo yo. Depo a yo fè li pwopòsyonèlman ak jou ki pa travay yo.
Kijan pou kalkile vakans double nan depo a?
Vakans ki rete depi pi plis pase 12 mwa yo peye yo double (atik 137 nan CLT la). Ajoute valè vakans yo + 1/3 konstitisyonèl epi miltiplye pa 2. Valè sa a pa aplike ak vakans pwopòsyonèl yo.
Èske mwen ka resevwa asirans chomaj nan akò travay la?
Non. Akò CLT la pa bay dwa a asirans chomaj. Sèlman renvwa san rezon ak kèk modalite espesifik yo (fen kontra tanporè, renvwa endirek) garanti avantaj sa a.
Ki delè pou kontes valè depo a?
Ou gen rive 2 ane apre kontra a fini pou kontes valè yo nan Tribinal Travay la. Pou kredi ki pa peye pandan kontra a, delè a se 5 ane apre fen relasyon travay la.
Kijan penalite pou reta nan peye a fonksyone?
Si konpani an reta peye a pi lòn pase delè legal yo (1ye jou travay oswa 10yèm jou konte), li dwe peye penalite ki egal ak salè w. Penalite sa a yo dwe li menm si yo pa prouve danje a.
Èske yon moun ki gen retrè gen dwa a menm kòb depo yo?
Wi, men ak kèk diferans. Moun ki gen retrè a pa resevwa asirans chomaj epi ka gen limitasyon nan retirada FGTS la selon kalite retrè a. Lòt kòb yo (avèti davans, vakans, 13yèm) yo dwe yo konplètman.