Kalkile 13èm salè pwopòsyonèl nan Ayiti - Gid konplè
Aprann kijan pou kalkile 13èm salè pwopòsyonèl, ki moun ki gen dwa, depo ak egzanp pratik pou travayè yo nan Brezil.
13èm salè a se yon dwa ki garanti pa lalwa pou tout travayè Brezilyen yo, ki koresponn ak yon rekonpans siplemantè ki egal ak 1/12 nan salè anyèl la pou chak mwa yo te travay. Yo rele l tou gratifikasyon Nwèl, avantaj sa a dwe peye jiska nan desanm nan chak ane.
Pou moun ki te travay tout ane a, valè konplè a koresponn ak salè chak mwa a. Men lè yon anplwaye te travay sèlman kèk mwa, nou bezwen kalkile 13èm pwopòsyonèl la.
Kisa 13èm salè a ye
Baz legal
13èm salè a te etabli pa Lalwa nº 4.090/1962 epi yo regle l pa Dekrè nº 57.155/1965. Konstitisyon Federal 1988 la konsèv dwa sa a nan Atik 7, ensèt VIII.
Lalwa a etabli ke tout travayè gen dwa nan 13èm salè a, kèlkeswa rekonpans yo te resevwa pandan ane a.
Ki moun ki gen dwa
Gen dwa nan 13èm salè a:
- Travayè CLT (Labor Laws - lalwa k ap gouvènen travay yo) (ki gen kat travay yo siye)
- Retrèt ak vèv INSS (Social Security - asirans sosyal) yo
- Fonksyonè leta yo
- Travayè domestik yo
- Travayè riral yo
- Travayè tanporè yo (pwopòsyonèl)
Dwa a vin parèt apre 15 jou travay nan menm mwa a. Peryòd ki mwens pase 15 jou pa konsidere pou kalkil la.
Kijan pou kalkile 13èm pwopòsyonèl la
Fòmil kalkil la
Fòmil debaz la pou kalkile 13èm salè pwopòsyonèl la se:
13èm pwopòsyonèl = (Salè ÷ 12) × Mwa yo travay yo
Egzanp: Anplwaye ak salè R$ 3.000, ki te travay 8 mwa 13èm pwopòsyonèl = (R$ 3.000 ÷ 12) × 8 = R$ 2.000
Mwa yo konsidere yo
Pou kalkil la, nou konsidere yon mwa kòm travay lè anplwaye a te travay 15 jou oswa plis nan mwa a. Prensipal senaryo yo:
- 1 a 14 jou: pa konte mwa a
- 15 a 31 jou: konte mwa a antye
- Mwa yo te anplwaye a: konte si yo te travay 15+ jou
- Mwa yo te depoze a: konte si yo te travay 15+ jou
Sèvi ak kalkilatè 13èm salè nou an pou verifye kalkil yo otomatikman.
Depo yo nan 13èm salè a
INSS
INSS yo retire nan 13èm salè a swiv menm tablo pwopòsyonèl salè chak mwa a. Pou 2024, pòsantaj yo ye:
| Nivo salè | Pòsantaj |
|---|---|
| Jiska R$ 1.412,00 | 7,5% |
| Depi R$ 1.412,01 jiska R$ 2.666,68 | 9% |
| Depi R$ 2.666,69 jiska R$ 4.000,03 | 12% |
| Depi R$ 4.000,04 jiska R$ 7.786,02 | 14% |
Egzanp: 13èm nan R$ 3.500 INSS = R$ 105,90 + R$ 113,04 + R$ 99,99 = R$ 318,93
Enpo sou Revni
Enpo sou Revni an ap aplike sou 13èm salè a lè valè a, apre yo retire INSS la, depase nivo egzempsyon an ki se R$ 2.259,20 (2024).
Yo aplike tablo pwogresif IRPF (Income Tax - enpo sou revni) la nòmalman:
- Jiska R$ 2.259,20: egzemte
- R$ 2.259,21 a R$ 2.826,65: 7,5%
- R$ 2.826,66 a R$ 3.751,05: 15%
- R$ 3.751,06 a R$ 4.664,68: 22,5%
- Pi pase R$ 4.664,68: 27,5%
Delè peman yo
1ye pòsyon an
Premye pòsyon an koresponn ak 50% nan 13èm salè a epi yo dwe peye l:
- Ant fevriye ak novanm nan ane k ap kouri a
- Jiska 30 novanm nan maksimòm
- San depo INSS oswa IRPF
Anpil konpayi yo peye l ansanm ak vakans yo oswa nan dat espesifik yo defini nan akò kolektif.
2èm pòsyon an
Dezyèm pòsyon an koresponn ak valè ki rete a epi yo dwe peye l jiska 20 desanm. Nan pòsyon sa a gen:
- Depo total INSS la
- Depo total IRPF la (si gen)
- Lòt depo legal yo (pansyon alimantè, elatriye.)
Egzanp pratik yo
Anplwaye CLT
Anplwaye yo te anplwaye nan mwa mas, salè R$ 4.500:
Kalkil mwa yo: mas rive nan desanm = 10 mwa 13èm brit: (R$ 4.500 ÷ 12) × 10 = R$ 3.750 INSS: R$ 353,57 IRPF: R$ 112,43 13èm likid: R$ 3.284,00
Retrèt
Retrèt ki resevwa R$ 2.800 chak mwa:
13èm entegral: R$ 2.800 (te travay tout ane a nan INSS) INSS: R$ 237,37 IRPF: R$ 40,56 13èm likid: R$ 2.522,07
Sitiyasyon espesyal yo
Depo travay
Lè gen depo travay, yo peye 13èm pwopòsyonèl la selon kalite depo a:
- Depo pou rezon valab: pa gen dwa
- Depo san rezon valab: gen dwa entegral pwopòsyonèl
- Demann depo: gen dwa entegral pwopòsyonèl
- Rezilye endirek: gen dwa entegral pwopòsyonèl
Kite travay
Pandan yo kite travay, dwa nan 13èm lan varye:
- Èd maladi: INSS la peye l apre 15 jou
- Pèmi matènite: kenbe dwa entegral la
- Aksidan travay: kenbe dwa entegral la
- Kite travay san yo pa peye: pa konte pou 13èm lan
Mwa yo kite travay pou èd maladi pa konte pou kalkil 13èm nan konpayi an, men INSS la peye avantaj pwopòsyonèl la.
Kesyon yo Mande Souvan
Ki lè mwen gen dwa nan 13èm salè a?
Ou gen dwa nan 13èm salè a apre ou travay 15 jou oswa plis nan menm mwa a. Peman an pwopòsyonèl ak mwa ou te travay nan ane a.
Kijan yo kalkile 13èm lan pou moun ki te travay mwatye ane a?
Pou 6 mwa travay: (Salè ÷ 12) × 6. Pa egzanp, salè R$ 3.000 = (3.000 ÷ 12) × 6 = R$ 1.500.
13èm salè a gen depo INSS ak IRPF?
Wi, 13èm salè a gen depo INSS nan nenpòt valè ak depo IRPF lè li depase R$ 2.259,20 apre yo retire INSS la.
Ki lè konpayi an dwe peye 13èm salè a?
Premye pòsyon an (50%) dwe peye jiska 30 novanm ak dezyèm pòsyon an (balans lan) jiska 20 desanm.
Ki moun yo te depoze pou rezon valab resevwa 13èm?
Non. Depo pou rezon valab ka fè ou pèdi dwa nan 13èm salè pwopòsyonèl la.
Anplwaye ki nan peryòd pwòv la gen dwa nan 13èm?
Wi. Menm nan peryòd pwòv, anplwaye a gen dwa nan 13èm pwopòsyonèl pou mwa yo travay yo.
Kijan pou kalkile 13èm nan pou retrèt ki kòmanse resevwa nan mitan ane a?
Kalkil la pwopòsyonèl ak mwa yo te resevwa retrèt la. Sèvi ak fòmil la: (Valè retrèt la ÷ 12) × Mwa yo resevwa yo.